De meeste van de Oosterparkers kennen het wijkcentrum bij Van Houten wel, middenin het Pioenpark. Samuel van Houten, geboren op 17 februari 1837, was een echte Stadjer en bovendien een Oosterparker, zijn vader had een houtzaagmolen aan het Damsterdiep toen Groningen nog een levendige scheepvaart kende. Van Houten was afkomstig uit een Gronings ondernemersgeslacht en sloot zich al vroeg aan bij de vrijzinnig liberalen (noch VVD noch D66 bestonden destijds), en studeerde aan de RuG.
In 1864 volgde hij zijn vader Derk op als gemeenteraadslid en werd snel wethouder. Vanaf 1869 was hij een zeer actief lid van de Tweede Kamer in Den Haag. Hij is het meest bekend van het ‘Kinderwetje’ (1874). Door toedoen van Van Houten werd kinderarbeid per wet verboden. In 1877 stelde hij het algemeen kiesrecht (ja ook voor vrouwen) voor, wat hij er echter niet door kreeg. Het zou tot 1923 duren voor vrouwen eindelijk konden stemmen.
Samuel van Houten was een eigenzinnige en vooruitstrevende liberaal, die in menig opzicht zijn tijd ver vooruit bleek. Van Houten zag mannen en vrouwen als gelijken en streed daar ook keihard voor, zowel voor emancipatie als anticonceptie zette hij zich onvermoeibaar in. Helaas werd zijn roep niet gehoord. Vergeet niet dat Samuel Kamerlid was in een tijd waarin vrouwen en arbeiders niet mochten stemmen. Den Haag was een witte en mannelijke aangelegenheid. Dat hij nog niet vergeten is blijkt wel uit de biografie die onlangs over hem is verschenen. Toen hij in 1930 overleed was het wereldnieuws. Zijn vrouw Sientje was kunstenares en getrouwd met Hendrik Mesdag, de schilder. Van Houten kende in zijn persoonlijk leven veel drama: scheidingen, overleden kinderen. Deze kranige baas is liefst 93 jaar geworden. Toch wel leuk om te weten als je in bij Van Houten komt.
Tekst: Gijs-Jop ten Berge; foto geboortehuis van Samuel van Houten: Frans Geubel
Over Van Houten
•